Follow us

GTCI 2015-16: Αναλυτική αναφορά για την Ελλάδα

Global Talent Competitiveness Index (GTCI) 2015 - 16
Ελλάδα – Σύνοψη χώρας

s

Θέση στον δείκτη Global GTCI

H Ελλάδα κατατάσσεται στη 49η θέση στον δείκτη GTCI που συγκεντρώνει στοιχεία από 109 χώρες (Figure 1). Η Ελλάδα διατηρεί σχετικά καλύτερη κατάταξη στον πυλώνα της ‘Διατήρησης’. Αντίθετα, υστερεί όσον αφορά στην προσέλκυση παγκόσμιων ταλέντων.



Σύγκριση με τις διάφορες ομάδες χωρών
Η Ελλάδα ανήκει στην περιοχή της Ευρώπης και έχει χαρακτηριστεί ως μία χώρα Υψηλού Εισοδήματος. Η σχετική κατάταξή της είναι κακή εντός της ομάδας εισοδήματος (μόνο το 9 τοις εκατό των χωρών σε αυτή την ομάδα κατατάσσονται χαμηλότερα, όπως φαίνεται στο Figure 2), καθώς και εντός της περιοχής της (19 τοις εκατό των χωρών έχουν χαμηλότερη κατάταξη).
Σε σύγκριση με άλλες περιοχές πέρα από την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, η Ελλάδα κατέχει καλύτερη θέση, ιδιαίτερα συγκριτικά με τις περιφέρειες που αποτελούνται κυρίως από αναδυόμενες αγορές: ξεπερνά όλες τις χώρες της Κεντρικής και Νότιας Ασίας (συγκεκριμένα το 100 τοις εκατό των χωρών έχουν χαμηλότερη κατάταξη) και επίσης της Υποσαχάριας Αφρικής. Ωστόσο, υπάρχουν πολλές χώρες τόσο στην Ανατολική όσο και στη Δυτική Ασία, που έχουν καλύτερες επιδόσεις.



Η Ομάδα των ανταγωνιστών
Ως «Ομάδα ανταγωνιστών της Ελλάδας» ορίζονται οι χώρες του δείγματος GTCI που βρίσκονται στην Ανατολική και Νότια Ευρώπη. Αυτή η ομάδα αποτελείται από 12 χώρες. Το Figure 3 συγκρίνει τις επιδόσεις τους στο δείκτη GTCI μαζί με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ και το μέγεθος του πληθυσμού τους.
Με βάση το επίπεδο του κατά κεφαλήν ΑΕΠ και το μέγεθος του πληθυσμού της χώρας, η Πορτογαλία είναι ίσως ο πλησιέστερος ανταγωνιστής (έχει υψηλότερη βαθμολογία από την Ελλάδα). Η επίδοση της Ελλάδα στον δείκτη GTCI είναι χαμηλότερη από τις περισσότερες χώρες αυτής της ομάδας, συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων με χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ.




Απόδοση με βάση τους Πυλώνες
Με εξαίρεση τον πυλώνα ‘Διατήρησης’, η Ελλάδα γενικότερα αποδίδει κάτω του μέσου όρου της ομάδας του εισοδήματος και της περιοχής της σε όλους τους πυλώνες (Figure 4).




Μεγάλο μειονέκτημα της Ελλάδας σε σχέση με τις κορυφαίες χώρες παρατηρείται στον πυλώνα ‘Προσέλκυση’ (Figure 5). Η Ελλάδα δεν έχει καλή απόδοση ούτε από άποψη ‘Ενεργοποίησης’. Όλα αυτά σημαίνουν ότι η Ελλάδα δυσκολεύεται ιδιαίτερα να δημιουργήσει μία ανταγωνιστική δεξαμενή ταλέντων. Επιπλέον, η Ελλάδα θα μπορούσε να βελτιωθεί στον τομέα των ‘Επαγγελματικών δεξιοτήτων’ . Η Τσεχική Δημοκρατία θα μπορούσε να προσφέρει κάποιες βέλτιστες πρακτικές για την ανάπτυξη του επαγγελματικού ταλέντου, καθώς βρίσκεται στην «Ομάδα Ανταγωνιστών της Ελλάδας» και οι επιδόσεις της στους παραπάνω τομείς είναι ιδιαίτερα καλές. Επίσης, ευρωπαϊκά κράτη που βρίσκονται στις πρώτες θέσεις στον δείκτη όπως η Ελβετία ή η Δανία θα μπορούσαν να προσφέρουν μαθήματα για το πώς μπορεί να βελτιωθεί το κανονιστικό τοπίο και η αγορά (δηλαδή ο πυλώνας ‘Ενεργοποίηση’).




Εξωστρέφεια και Προσέλκυση Ταλέντων
Η διεθνής κινητικότητα των ειδικευμένων ανθρώπων περιλαμβάνει δύο τάσεις: (i) την προσέλκυση ταλέντων - δηλαδή τον παράγοντα έλξης και (ii) τη διατήρηση ταλέντων. Οι τρεις υπο-πυλώνες του δείκτη GTCI δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην μέτρηση αυτών των τάσεων: Η Εξωστρέφεια μετρά τον βαθμό στον οποίο οι χώρες προσελκύουν ξένες επιχειρήσεις και ανθρώπους μέσω της διεθνούς μετανάστευσης. Οι υπο-πυλώνες Αειφορίας και Τρόπου Ζωής μετρούν από κοινού το βιοτικό επίπεδο που παρακινεί τους ανθρώπους να ζουν σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Ο πρώτος υπο-πυλώνας επικεντρώνεται στην αμοιβή και τα άλλα οφέλη που σχετίζονται με την εργασία. Ο δεύτερος υπο-πυλώνας αναφέρεται σε θέματα όπως το περιβάλλον, η υγιεινή και η ασφάλεια. Η επιτυχία αυτών των παραγόντων, σε συνδυασμό με τον πυλώνα της ‘Ανάπτυξης’, αντικατοπτρίζεται στην τελική δεξαμενή ταλέντων και δεξιοτήτων που διαθέτει η χώρα (π.χ. τεχνικά επαγγέλματα, εργαζόμενοι με γνώσεις, κ.λπ.) και στο πώς αυτή η ομάδα των ανθρώπων ενισχύει την παραγωγικότητα, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα.



Η Ελλάδα δεν έχει καλή απόδοση στον πυλώνα της ‘Προσέλκυσης’, ιδίως στον υπο-πυλώνα της ‘Εξωστρέφειας’, την ικανότητά της να προσελκύει ξένες επιχειρήσεις και ανθρώπους μέσω της διεθνούς μετανάστευσης. Οι ξένες ιδιόκτητες επιχειρήσεις δεν είναι τόσες πολλές όσες σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες και υπάρχουν λίγες Ξένες Άμεσες Επενδύσεις και άρα περιορισμένη μεταφορά τεχνολογίας που προκύπτει από αυτές. Μολονότι η Ελλάδα διαθέτει έναν μεγάλο αριθμό διεθνών φοιτητών, λίγοι παραμένουν και καινοτομούν στη χώρα (έτσι σπάνια παρατηρείται το φαινόμενο της «προσέλκυσης ταλαντούχων μυαλών»). Όσον αφορά στην Εξωστρέφεια, η Ελλάδα μπορεί να μάθει από τις εμπειρίες των παγκόσμιων ηγετών (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Σιγκαπούρη, Λουξεμβούργο, κ.λπ.), αλλά και από ορισμένους περιφερειακούς ανταγωνιστές με πιο ανοικτές οικονομίες, όπως η Ισπανία ή η Τσεχική Δημοκρατία. Η προσέλκυση ταλέντων από το εξωτερικό θα βοηθήσει την Ελλάδα στην προσπάθειά της να ξεπεράσει τις συνέπειες της χρηματοπιστωτικής κρίσης και να επανακτήσει την ανταγωνιστικότητά της στην παγκόσμια σκηνή. Η Ελλάδα έχει σχετικά καλύτερη απόδοση στον Τρόπο Ζωής και την Αειφορία, αναφορικά με τον πυλώνα της ‘Διατήρησης’.
Βρισκόμαστε σε μια εποχή έντονης κινητικότητας των λαμπρών μυαλών: τα ταλέντα παρουσιάζουν αυξανόμενη κινητικότητα και η κινητικότητα γίνεται μέρος της ανάπτυξης ταλέντων. Μια κοντόφθαλμη άποψη περί «κόστους της μετανάστευσης» πρέπει να αντισταθμίζεται από μία στοιχειοθετημένη άποψη που διαφοροποιεί τη μετανάστευση ατόμων με χαμηλό βαθμό εξειδίκευσης από εκείνη ατόμων με υψηλό βαθμό εξειδίκευσης και από μια πιο μακροπρόθεσμη αξιολόγηση σχετικά με τα οφέλη της διεθνούς κινητικότητας όσων διαθέτουν υψηλές δεξιότητες. Για την προσέλκυση των καλύτερων ταλέντων, παρακάτω υπάρχουν ορισμένες συστάσεις για χώρες, πόλεις, αλλά και για επιχειρήσεις.

ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ: Οι χώρες - καθώς και οι πόλεις και οι περιφέρειες που γίνονται όλο και πιο σημαντικοί παίκτες στην παγκόσμια σκηνή αξιοποίησης των ταλέντων - πρέπει να γίνουν πιο αποτελεσματικές στη διαχείριση της αναδυόμενης νέας δυναμικής της κινητικότητας των λαμπρών μυαλών:
• Οι χώρες δεν πρέπει να θεωρούν δεδομένο ότι το καλύτερο ταλέντο θα έρθει τόσο απλά μέσω επιλεκτικών μεταναστευτικών πολιτικών. Το καλύτερο ταλέντο έλκεται από την ύπαρξη ευκαιριών, οι οποίες προκύπτουν από καλά αναπτυγμένες ομάδες, δίκτυα γνώσης και επαγγελματικές πρακτικές διοίκησης και ηγεσίας εντός των οργανισμών - που ευνοούν την ανάπτυξη και την απόδοση των εργαζομένων.
• Η τριτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως μέσο για την προσέλκυση νέων ανθρώπων με μεγάλες δυνατότητες από όλο τον κόσμο. Αυτό απαιτεί τη δημιουργία ενός αξιοκρατικού συστήματος επιβράβευσης πανεπιστημιακών επιστημονικών επιτευγμάτων για τους καθηγητές και μια αυστηρή αλλά δίκαιη διαδικασία εισαγωγής των φοιτητών, που θα προσελκύσουν τόσο τους φοιτητές όσο και τους ερευνητές από το εξωτερικό..
• Οι πόλεις μπορούν να διαφοροποιηθούν μέσω αξιοποίησης τοπικών δυνατοτήτων - και της προβολής αυτών των δυνατοτήτων σε παγκόσμιο επίπεδο, ανταποκρινόμενες άμεσα στις ευκαιρίες της αγοράς για καινοτομία.
• Οι χώρες, ιδιαίτερα στις αναδυόμενες αγορές, θα πρέπει επίσης να επικεντρωθούν στην ανάπτυξη των τοπικών επαγγελματικών δεξιοτήτων και των υποδομών που θα προσφέρουν ευκαιρίες στους πολίτες τους και θα λειτουργήσουν ως μαγνήτης για τη δημιουργία δεξαμενής δημιουργικών ταλέντων από το εξωτερικό.
• Η αξιοποίηση της δεξαμενής ταλέντων από το εξωτερικό απαιτεί: (1) τη συμμετοχή των Ελλήνων της διασποράς - μια μεγάλη πηγή γνώσεων, δικτύων και πόρων, και (2) την προώθηση της επιχειρηματικής κουλτούρας που επιβραβεύει την αξία και διευκολύνει την ανοδική επαγγελματική πορεία, προκειμένου να κερδίσει πίσω ταλαντούχους Έλληνες μετανάστες - όσο και ξένα ταλέντα. Οι τοπικοί επιχειρηματικοί παράγοντες με εμπειρία εκπαίδευσης στο εξωτερικό, μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση επαγγελματικών πρακτικών διοίκησης με βάση τα πρότυπα του εξωτερικού διατηρώντας όμως ζωντανό και τον τοπικό χαρακτήρα.
• Οι επαναπατρισμένοι δεν χρειάζεται κατ' ανάγκη να ενθαρρυνθούν να ξανά-ενσωματωθούν πλήρως, οι διασυνδέσεις και οι δεσμοί τους με τις κοινότητες στο εξωτερικό θα είναι πολύτιμες πηγές τεχνογνωσίας σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο καινοτομίας.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ: Πολυεθνικές επιχειρήσεις συχνά καθορίζουν τη διακυβέρνηση, τον επαγγελματισμό και την έμφαση στην ανάπτυξη των εργαζομένων. Κάθε είδους εταιρεία θα πρέπει να δώσει προσοχή στα εξής:
• Τα ανώτερα στελέχη που διοικούν ομάδες αποτελούμενες από άτομα διαφορετικών εθνοτήτων και διαφορετικής κουλτούρας θα πρέπει να έχουν εκπαιδευτεί αντίστοιχα και να έχουν αναπτύξει δεξιότητες διοίκησης ομάδας της οποίας τα μέλη εργάζονται εξ αποστάσεως.
• Θα πρέπει να διασφαλίζεται μέσω καλών πρακτικών διοίκησης ότι η αξία του ατόμου είναι αυτή που μετράει. Ο τρόπος διοίκησης θα πρέπει να προσαρμοστεί στις τοπικές συνθήκες, προκειμένου να προσελκύσει τα καλύτερα ταλέντα παγκοσμίως χωρίς να διαταραχθεί ο τοπικός τρόπος εργασίας και αλληλεπίδρασης.

Δείτε εδώ περισσότερες πληροφορίες για το GTCI 2015-16.